menusearch
ariyanaturkish.ir

مسجد ایا صوفیه

جستجو
صفحه اصلی
پنج شنبه ۵ اردیبهشت ۱۳۹۸ ۱۴:۳۶:۲۳
دوشنبه چهاردهم آبان ۹۷
(0)
(0)
مسجد ایا صوفیه

توضیحات

دست‌تان را به آریانا ترکیش بدهید تا امروز شما را به بازدید جاذبه ای منحصر به فرد و مشهور ببریم. جاذبه ای که استانبول را به نامش می شناسند و محال است به این شهر بروید و از آن دیدن نکنید. درست است؛ ایا صوفیه، کلیسا، مسجد و یا موزه ای در قلب شهر که با گنبد وسیع و چهار مناره اش به راحتی شناسایی می شود. وقتی از ایا صوفیه حرف می زنیم، باید بدانید تنها با یک ساختمان ساده رو به رو نیستید؛ ساختمانی با بیش از 1500 سال قدمت پیش روی شماست که به دست امپراتوران روم شرقی ساخته شد و بعدها بسیار مورد توجه سلاطین عثمانی قرار گرفت. ایا صوفیه سال های سال در قلب شهر می درخشید و هر بار در طی دوره ای طولانی پذیرای مراسم و آداب روحانی متفاوتی بود. نزدیک هزار سال مسیحیان در این ساختمان عبادت می کردند و سپس این مسلمانان بودند که پای‌شان به ایا صوفیه باز شد و در آن مشغول راز و نیاز شدند

با همه این ها، گرچه مدت زیادی از زمان ساخت این بنا می گذرد؛ اما امروزه نه تنها از شکوهش کاسته نشده است، بلکه ایا صوفیه چونان نگینی در دل استانبول خودنمایی می کند. کافیست از درهای ایا صوفیه عبور کنید تا متوجه شوید چه ترکیبی از ابهت و زیبایی در برابر شما نقش می بندد. ساختمانی با دیوارهای بلند، موزاییک های بی نظیر و کاشی کاری های منحصر به فرد در انتظار شماست.

توضیحات

چرا ایا صوفیه استانبول؟


  • محبوب ترین و پربازدیدترین جاذبه استانبول است.
  • یکی از باشکوه ترین آثار به جا مانده از امپراتوری بیزانس است
  • ایا صوفیه به مدت هزار سال بزرگترین کلیسای جهان بود.
  • با بازدید از این ساختمان، شکوه معماری و تاریخ را لمس می کنید.
  • دسترسی به این ایا صوفیه بسیار ساده است.

توضیحات
آشنایی با ایا صوفیه استانبول | Hagia Sophia

  • بی شک یکی از باشکوه ترین و البته زیباترین سازه های تاریخی استانبول، ایا صوفیه است که درست در مرکز شهر دلبری می کند. هنگامی که به سراغ ایا صوفیه می روید، بیش از همه گنبد منحصر به فردش توجه شما را جلب می کند و سپس ۴ مناره در اطراف، نگاه‌تان را به سوی خود می خواند. ایا صوفیه که در ابتدا به عنوان کلیسا ساخته شد، نخست با نام کلیسای اعظم شناخته می شد. دلیل این نامگذاری ابعاد بزرگ ایا صوفیه به نسبت دیگر کلیساهای شهر بود. کلیسای اعظم که درست در کنار کاخ اعظم کنستانتین قرار داشت، یکی از کلیدی ترین کلیساهای امپراتوری روم به شمار می رفت و میزبان تاجگذاری های بسیاری بود. سنگ بنای کلیسای ایا صوفیه نخستین بار در سال 360 میلادی گذاشته شد؛ اما چیزی که آن زمان کلیسا خوانده می شد با شکل امروزی ایا صوفیه تفاوت های بسیاری داشت. در واقع ایا صوفیه کلیسایی است که سه بار در همین نقطه از نو ساخته شد و هربار شکل بسیار متفاوتی پیدا کرد. این کلیسا، ظاهر کنونی خود را مدیون امپراتور بزرگ بیزانس، ژوستینین یکم (Justinian I) است. ژوستینین در سال 532 دستور داد تا ظاهر باشکوهی برای ایا صوفیه مهیا کنند. به این ترتیب معماران رومی دست به کار شدند و با ترکیبی از مرمر سفید، کاشی های خارق العاده، موزاییک های زیبا و خلاقیتی بی بدیل، کلیسای ایا صوفیه را بنا کردند. این کلیسا به مدت هزار سال به صورت فعالی مورد توجه بود و در همان زمان، عنوان بزرگترین کلیسای جهان را در دست داشت. البته با روی کار آمدن عثمانی ها، داستان ایا صوفیه شکل دیگری به خودش گرفت
  •  در سال ۱۴۵۳، زمانی که محمد فاتح، سلطان مسلمان و عثمانی، استانبول را فتح کرد، ایا صوفیه به مسجد بدل شد و تا قرن بیستم کاربری خود را حفظ کرد. چیزی نگذشت که مسجد ایا صوفیه به مرکزی برای تجمع مسلمانان تبدیل شد و روزانه بسیاری برای ادای نماز و شرکت در فعالیت های مذهبی به این مسجد می رفتند. به تدریج مناره ها، محراب، منبر، جایگاه موذن، حوزه علمیه و دیگر نمادهای مسلمانانه به این ساختمان اضافه شدند و ایا صوفیه بیشتر به مساجد عثمانی شبیه شد. البته ایا صوفیه برای همیشه مسجد نماند و پس از روی کار آمدن جمهوری ترکیه، آتاتورک، رییس جمهور وقت در سال ۱۹۳۵ این ساختمان را به عنوان یکی از موزه های شهر افتتاح کرد. به این ترتیب امروزه اگر به سراغ ایا صوفیه بروید، می توانید همزمان نمادهای کلیسا و مسجد را ببینید و از مجموعه موزه آن بازدید کنید. بد نیست بدانید ایا صوفیه در سال 1985 میلادی در لیست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید
  • اگر کنجکاوید تا ببینید درون ایا صوفیه به چه شکل است و یا این ساختمان زیبا در طی بیش از هزار سال چه داستان هایی را پشت سرگذاشته، همراه کارناوال باشید تا در زمان سفر کنیم و گوشه گوشه آن را از نزدیک ببینیم.

 

 توضیحات

تاریخچه ایا صوفیه | از کلیسای کاخ اعظم تا تولد کلیسای سوم

ایا صوفیه یکی از شگفتی های جهان باستان است که شکل و شمایلی بیزانسی دارد و تا امروز نه تنها همچنان پابرجاست و خم به ابرو نیاورده، بلکه کم از گذشته ندارد و شکوه خود را حفظ کرده است. این ساختمان با قدمت 1500 ساله اش، جایگاه مهمی در میان ساختمان های تاریخی دنیا دارد و در زیبایی، معماری، وسعت، اندازه و کاربری چشمگیر است. همان طور که اشاره کردیم، این ساختمان در مجموع سه بار به طور کامل ساخته شد و هر بار قیافه ای متفاوت یافت در ادامه ایا صوفیه را در گذر زمان جستجو می کنیم

به سال 337 میلادی و خیابان های قسطنطنیه (کنستانتین(1) پا می گذاریم. از کنار ارابه های رومی و قایق های جنگی بندرگاه می گذریم و رفت و آمد مردم و سربازهای بیزانسی توجهمان را جلب می کند. به دنبال جمعیت راه می افتیم و چیزی نمی گذرد که به مرکز شهر می رسیم. در میان خانه های کوچک قسطنطنیه، ساختمانی گنبدی و بزرگ به چشم می خورد. داستان این سازه متفاوت از آن جا آغاز شد که کنستانتین دوم (Constantius II) امپراتور روم شرقی، در این سال تصمیم به احداث کلیسایی متفاوت گرفت. برای ساخت آن، مکانی را درست در کنار کاخ اعظم امپراتور در نظر گرفتند و به این ترتیب نام کلیسای اعظم را رویش گذاشتند. این کلیسا از چوب و دیوارهای بلند ساخته شده بود که البته عمر بلندی نداشت و در طی یک حادثه از دست رفت. قضیه از آن قرار بود که در سال 404 میلادی اختلافی میان ملکه ادوکسیا همسر امپراتور وقت و اسقف اعظم قسطنطنیه پیش آمد و در نتیجه آن اسقف تبعید شد. به این ترتیب شورشی عمومی رخ داد و در طی درگیری ها و آتش سوزی هایی که به وقوع پیوست، کلیسای اعظم آسیبی جدی دید و بقایای آن تعمیر نشد. با این وجود شاید جالب باشد بدانید که پرتره موزاییکی اسقف از آن زمان باقی مانده که در بخش شمالی ایا صوفیه به چشم می خورد. همچنین تعدادی آجر با نام امپراتور آرکادیوس در انبار موزه یافت شد که پیش بینی می شود مربوط به این زمان باشد.

دومین باری که ساختمان ایا صوفیه ساخته شد، مربوط به زمان امپراتوری تئودئوس دوم (Theodosius II) و سال 405 میلادی است. در این زمان ایا صوفیه را با 5 محراب و یک ورودی باشکوه و بسیار بزرگ بنا کردند که با سقفی چوبی پوشیده شده بود. بقایِ این ساختمان هم دیری نپایید و در طی شورش مشهور نیکا (2) در زمان ژوستینین یکم، یعنی سال 532 میلادی بار دیگر کلیسا نابود شد. بد نیست بدانید ام ام شیندر، از موسسه باستان شناسی آلمان در استانبول مسوولیت کاوش در ایا صوفیه را به عهده داشت و توانست بقایایی از کلیسای دوم را کشف کند. او درست 2 متر زیر طبقه همکف ایا صوفیه توانست پله های ورودی کلیسا، پایه های ستون و قطعاتی تزیین شده از ورودی را پیدا کند. جالب آن که قطعاتی از ورودی ساختمان دوم ایا صوفیه را امروزه می توان در باغ غربی دید

در نهایت سومین ساختمان و کلیسای کنونی ایا صوفیه در همان دوران امپراتوری ژوستینین یکم ساخته شد. امپراتور روم طراحی و معماری کلیسای جدید را به عهده ایزیدوروس (Isidoros) و آنتمیوس (Anthemios) گذاشت. هر دوی این افراد در زمان خود اشخاص مشهور و کاردرستی ارزیابی می شدند؛ ایزیدوروس دانشمند و ریاضی دان و آنتیمیوس مهندس و معماری قابل بود. ساخت کلیسا در تاریخ 23 فوریه 532 میلادی آغاز شد و 5 سال بعد به پایان رسید و در تاریخ 27 دسامبر 537 میلادی، درهای ایا صوفیه برای برگزاری مراسم مذهبی به روی مردم گشوده شد. گفته می شود در این روز امپراتور ژوستینین اول با گفتن جملاتی چون: «خدایا تو را شاکرم که فرصت ساخت چنین مکان مقدسی را به من عطا کردی» وارد کلیسا شد. گویند ژوستینین در ادامه با خوشحالی اعلام کرد: «سلیمان، تو را شکست دادم.» منظور این امپراتور، معبدی به نام سلیمان در سرزمین اورشلیم بود که بسیار مورد توجه قرار داشت

از آن پس دوران طلایی ایا صوفیه شروع شد، چرا که این ساختمان با عنوان کلیسای امپراتوری روم شرقی شناخته می شد و از آن برای برگزاری محل تاجگذاری امپراتوران استفاده می کردند. بد نیست بدانید نام ایا صوفیه در همین زمان به کلیسا اعطا شد و در لغت به معنای «خرد مقدس» است

اگر مایلید تا نمونه ای از کاربرد سلطنتی ایا صوفیه را از نزدیک ببینید، کافیست به بخش سمت راست صلا (نیایشگاه درون کلیسا) بروید. به زودی طرحی دایره ای و پوشیده از سنگ های رنگین خواهید دید. این نقطه درست همان جایی است که امپراتورهای روم شرقی در 1500 سال پیش در هنگام تاج گذاری روی آن می ایستادند!

 

توضیحات

 

 

ایا صوفیه در طی امپراتوری عثمانی | از کلیسا تا مسجد

جنگ های صلیبی در طی سال های 1204 تا 1261 میلادی، مقدمه ای بر آغاز فصل جدیدی برای ایا صوفیه شدند. در طی این جنگ ها استانبول به دست مردم ایتالی (مردم ساکن ایتالیای مرکزی و باستانی) و لاتین ها افتاد و به این ترتیب بخش زیادی از اماکن مهم شهر از جمله ایا صوفیه تخریب شدند. سال ها طول کشید تا روم شرقی در سال 1261 میلادی توانست تسلط بر استانبول را بازیابد و ایا صوفیه در این زمان، در وضعیت چندان خوشایندی قرار نداشت.

البته زمان حکومت روم شرقی بر استانبول به انتها رسیده بود و دیگر فرمانروایان این حکومت فرصت نکردند تا به سر و وضع ایا صوفیه رسیدگی کنند. در نهایت در سال 1453 میلادی بود که سلطان محمد دوم توانست استانبول را فتح کرده و آن را تحت سلطه خود درآورد. پس از آن که سلطان محمد دوم و همراهانش وارد شهر شدند، به سرعت توجه‌شان به کلیسای ایا صوفیه جلب شد. سلطان محمد دوم که مسلمان بود، با دیدن ایا صوفیه اصرار داشت تا کاربری آن را تغییر دهد و آن را به مسجد بدل کند. گویند یکی از علمایی که از همراهان وی بود، درجا از منبر ایا صوفیه بالا رفت و مشغول خواندن شهادتین شد، به این ترتیب تغییر کاربری ایا صوفیه آغازی رسمی به خود گرفت. پس از مدت کوتاهی، به دستور سلطان محمد که حالا فاتح لقب گرفته بود، ایا صوفیه مورد بازسازی قرار گرفت. در نتیجه ساختمان کلیسا تحکیم شد و به خوبی مورد توجه قرار گرفت. البته این تنها بخشی از تغییرات بود؛ از آن جا که ایا صوفیه دیگر به عنوان مسجد شهر شناخته می شد، به زودی 4 مناره به مجموعه اضافه شد که مسوولیت طراحی و ساختش را معمار سنان (Sinan) به عهده داشت. همچنین ستون هایی درون مجموعه ساختند تا ایا صوفیه را در برابر زلزله ها مقاوم سازند

از دیگر بخش هایی که در طی حکومت سلطان محمد فاتح به ایا صوفیه اضافه شد، می توان به مدرسه قرآنی یا مکتب خانه اشاره کرد. البته بعدها در قرن هفدهم این بخش تخریب و ساختمان جدیدی برای مدرسه ساخته شد. بد نیست بدانید که در طی کاوش های سال 1982 میلادی، بقایایی از مدرسه اول کشف شد

مدرسه تنها بخشی نبود که فرمانروایان عثمانی به ایا صوفیه اضافه کردند. با تبدیل ایا صوفیه به مسجد، طبیعی بود که بخش هایی چون محراب، منبر، ضریح و جایگاه موذن نیز ساخته شوند

در طی سلطنت سلطان مجید، بین سال های 1847 تا 1849 میلادی، بازسازی های جدید و گسترده ای در مجموعه ایا صوفیه انجام شد. این بازسازی ها بر عهده برادران معمار و سوئیسی-ایتالیایی فساتی (Fossati brothers) گذاشته شده بود. در این دوره، معماران خارجی اتاق مخصوص عبادت سلاطین عثمانی را که در بخش شمالی ایا صوفیه قرار داشت، تخریب کردند و در مقابل یک اتاق در سمت چپ محراب ساختند. از دیگر کارهای دیگری که زیر نظر این دو برادر انجام شد، تحکیم گنبد، مستقیم ساختن ستون ها و افزودن تزیینات جدید به هر دو بخش داخلی و خارجی ایا صوفیه بود

یکی از مهم ترین اتفاقاتی که در دوره عثمانی رخ داد، ساخت مسجدی بسیار بزرگ و باشکوه درست در مقابل ایا صوفیه بود. حکومت عثمانی که از زمان فتح استانبول، از ایا صوفیه به عنوان مسجد جامع شهر استفاده می کردند، تا به حال هیچ مسجد مستقل و باشکوهی برای خود نداشتند. سلطان احمد، سلطان جوانی که در قرن هفدهم میلادی قدرت امپراتوری خویش را در خطر فرض می کرد، تصمیم گرفت برای نشان دادن صلابت امپراتوری عثمانی، مسجدی منحصر به فرد بسازد. به این ترتیب مسجد سلطان احمد در برابر ایا صوفیه ساخته شد تا شکوه خود را به رخ ساختمان قدیمی بکشد. پس از آن نیز، مسجد جدید به مسجد جامع استانبول بدل شد؛ اما با این حال چیزی از جذابیت و اعتبار ایا صوفیه کم نشد و توجه ها به این ساختمان تاریخی همچنان ادامه داشت


 

 

 

توضیحات

ایا صوفیه در دوره معاصر | گشایش موزه

با تضعیف امپراتوری عثمانی و سپس به روی کار آمدن جمهوری، باز هم وضعیت متفاوتی برای ایا صوفیه رقم زده شد. مصطفی کمال آتاتورک، بنیان گذار جمهوری ترکیه و نخستین رییس جمهور این کشور در سال 1935 دستور داد تا ایا صوفیه به موزه بدل شود و از تاریخ 1 فوریه همان سال، درهای مجموعه به روی تمام گردشگران ترک و خارجی گشوده شد

از جمله کارهایی که برای آماده سازی ایا صوفیه برای بازدید گردشگران انجام دادند، خروج فرش ها از ساختمان بود. پس از شستشو و تمیزکاری ساختمان، تزیینات مرمرین کف ایا صوفیه بعد از مدت ها پدیدار شد. با این حال ایا صوفیه حال چندان خوشی نداشت و در بسیاری از بخش ها احتیاح به مرمتی جدی دیده می شد. به طور مثال سقف مسی ساختمان ترک خورده بود و در هنگام بارش باران، آب به روی موزاییک ها، کاشی ها و تزیینات داخلی چکه می کرد. در همین اوضاع و احوال، افزایش سطح آب زیرزمینی زیر ساختمان نیز سبب شد تا رطوبت از کف به داخل ساختمان نفوذ پیدا کند و وضعیت ناپایداری در سنگ ها و نقاشی های ایا صوفیه ایجاد شود. تمام این شرایط در کنار هم باعث شد تا ایا صوفیه در طی سال های 1997 تا 2002 میلادی، از سوی موسسه بین المللی «صندوق جهانی آثار تاریخی» (World Monuments Fund) بودجه های بازسازی دریافت کند. در طی این رویدادها ابتدا نوسازی بخش خارجی گنبد و سپس بخش داخلی آن در برنامه قرار گرفت. در نهایت پروژه موسسه صندوق جهانی آثار تاریخی در سال 2006 به پایان رسید؛ اما ایا صوفیه هنوز هم نیازمند به بازسازی هایی در دیگر بخش های خود بود و نوسازی ها همچنان ادامه یافت.

بد نیست بدانید پس از تبدیل ایا صوفیه به موزه، به تدریج این ساختمان زیبا مورد توجه قرار گرفت، به گونه ای که به پربازدیدترین موزه کشور ترکیه بدل شد و سالانه نزدیک 4 میلیون نفر بازدیدکننده داشت

طراحی و ساخت ایا صوفیه

برای ساخت کلیسای کنونی ایا صوفیه، معماران یونانی 3 طرح سنتی کلیسا را با هم ترکیب کرده و برای ساخت گنبدی مرکزی نقشه ریختند. در نقشه ایا صوفیه یک محراب و دو محوطه ورودی داخلی و خارجی به چشم می خورد. طول کلیسا از محراب تا محوطه ورودی خارجی 100 متر بود و ساختمان عرضی برابر با 69.5 متر داشت. همان طور که گفته شد در مرکز ساختمان گنبدی وجود دارد که ارتفاع آن را 55.60 متر ارزیابی می کنند. با بررسی ابعاد گنبد ایا صوفیه می توان متوجه شد که با یک دایره طرف نیستیم؛ چرا که شعاع این گنبد در بخش شمالی جنوبی 31.87 متر و در بخش شرقی غربی 30.86 متر است

نکته جالبی که درباره ساخت ایا صوفیه وجود دارد آن است که ژوستینین یکم، دستور داد برای ساخت هر چه با شکوه تر کلیسا، هر کس در حد توان خود، اشیا و قطعه های ساختمانی در دسترسش را برای ساخت کلیسا تحویل دهد. به این ترتیب ستون ها و بخش های مرمرینی در ایا صوفیه وجود دارد که در واقع راهی طولانی را از شهرهای باستانیِ اطراف آناتولی و سوریه پیموده اند تا به قسطنطنیه برسند. از جمله شهرهایی که مصالح آن ها در ساخت ایا صوفیه به کار رفته می توان به شهر مشهور افسوس (در نزدیکی شهر سلجوک امروزی)، آسپندوس (در استان آنتالیای کنونی)، بعلبک (در کشور لبنان) و طرسوس (در استان مرسین ترکیه) اشاره کرد. آن چه که از افسوس در ایا صوفیه جای گرفت، ستون های مرمرین معبد آرتمیس بودند که در شبستان به کار گرفته شدند. همچنین 8 ستونی که برای حفظ گنبد کلیسا به کار رفتند، ره آوردی از مصر بودند. در مجموع 104 ستون در ساختمان ایا صوفیه وجود دارد که 40 تا از آن ها در طبقه همکف و باقی در طبقه اول مجموعه هستند

سنگ های مرمر از جزیره مرمره، سنگ سماق سبز از جزیره وابیه یونان، مرمر صورتی از شهر افیون قره‌حصار ترکیه و مرمر زرد نیز از شمال آفریقا راهی ایا صوفیه شدند. وقتی به دیوارهای داخلی ایا صوفیه نگاه می کنیم، می بینیم برای تزیین از بلوک های مرمر دو بخشی استفاده شده است. قدری که فاصله بگیریم خواهیم دید هر یک از این بلوک ها در کنار هم، شکلی هندسی و متقارن می سازند. به غیر از این دیوار مرمرین، باقی دیوارهای ایا صوفیه با موزاییک های جذاب آراسته شده اند. چیزی که این موزاییک ها را منحصر به فرد می سازد، وجود طلا، نقره، شیشه، سفال و سنگ های رنگین است که در مجموع جلوه ای بسیار چشمگیر ایجاد کرده اند.

اگر وقتی بگذارید و نزدیک موزاییک های زیبای ایا صوفیه شوید، می بینید بر روی آن ها نقوشی گیاهی و هندسی به چشم می خورد که یادگاری از قرن ششم میلادی هستند. اگر به موزاییک های سقف دقت کنید، تصاویر پرتره ای از اشخاص مذهبی و مهم تاریخی را خواهید دید. این آثار در طی قرن هفتم و هشتم میلادی وارد تزیینات ایا صوفیه شدند

 

نظرات کاربران
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

بستن
*نام و نام خانوادگی
* پست الکترونیک
* متن پیام

0 نظر
شرکت سازنده